{"id":6631,"date":"2026-03-08T00:38:57","date_gmt":"2026-03-07T23:38:57","guid":{"rendered":"https:\/\/pluskata.pl\/www\/?page_id=6631"},"modified":"2026-03-14T00:56:32","modified_gmt":"2026-03-13T23:56:32","slug":"wyspa-wielkanocna","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pluskata.pl\/www\/pl\/rejsy-2026\/wyspa-wielkanocna\/","title":{"rendered":"Wyspa Wielkanocna"},"content":{"rendered":"

\"Wyspa<\/a><\/p>\n

Park Narodowy Rapa Nui<\/h2>\n

Zwiedzanie parku odbywa si\u0119 obowi\u0105zkowo z przewodnikiem. Mo\u017cna wykupi\u0107 wycieczk\u0119 w jednym z licznych biur podr\u00f3\u017cy albo wzi\u0105\u0107 indywidualnego przewodnika (wychodzi troch\u0119 dro\u017cej, ale jest to opcja godna polecenia). My wybieramy Martina Hey (lokalnego przewodnika). Mo\u017cna mu zaproponowa\u0107 w\u0142asn\u0105 tras\u0119. My wypisujemy punkty warte odwiedzenia i ca\u0142o\u015b\u0107 dzielimy na 2 dni i dwie tury wi\u0119c w sumie wychodz\u0105 4 dni wycieczek. Koszt ca\u0142ej wycieczki dla jednej osoby to 270000 CLP (w tym kawa, kanapki, napoje i owoce)<\/p>\n

Do wej\u015bcia do parku trzeba kupi\u0107 bilet 95000 CLP od osoby. Mo\u017cna kupi\u0107 online na stronie parku: https:\/\/rapanui.tur.com<\/a>. Najlepiej go wydrukowa\u0107 \u2013 w punktach kontroli bilet\u00f3w stawiaj\u0105 wtedy nan nim piecz\u0105tki.<\/p>\n

Ahu Tahi<\/h3>\n

Jedyne stanowisko dost\u0119pne bez biletu do parku \u2013 dost\u0119pne z Hanga Roa \u2013 ok 15 minut spacerkiem. To dobre miejsce do ogl\u0105dania zachod\u00f3w s\u0142o\u0144ca. Wieczorem z jachtu wida\u0107 t\u0142umy turyst\u00f3w ogl\u0105daj\u0105ce zach\u00f3d s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n

To jedno z najstarszych stanowisk na wyspie. Pochodzi z ok 700w naszej ery. \u017by\u0142o tam ok 75 do 200 os\u00f3b. W tym miejscu znajduje si\u0119 z pojedyncze moai, kt\u00f3re jest jednocze\u015bnie najstarszym pos\u0105giem na wyspie. Ma 4,5 metra wysoko\u015bci, a jego nazwa w j\u0119zyku Rapa Nui oznacza \u201emiejsce, gdzie zachodzi s\u0142o\u0144ce\u201d. Ahu Ko Te Riku: R\u00f3wnie\u017c samotny moai, ale kompletny z oryginalnymi elementami, a co najwa\u017cniejsze, jedyny odrestaurowany z bia\u0142ymi i czerwonymi koralowymi oczami. Ahu Vai Ure: Najbardziej fotograficzne miejsce. Sk\u0142ada si\u0119 z 5 pos\u0105g\u00f3w moai zwr\u00f3conych ty\u0142em do morza, na platformie, a jego nazwa w j\u0119zyku Rapa Nui oznacza \u201eciemn\u0105 wod\u0119\u201d. Jego cech\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105 jest to, \u017ce s\u0142o\u0144ce zachodzi przez pos\u0105gi.<\/p>\n

Ahu Tongariki<\/h3>\n

To najwi\u0119ksze miejsce ceremonialne na wyspie. Sk\u0142ada si\u0119 z grupy 15 pos\u0105g\u00f3w. To idealne miejsce do ogl\u0105dania wschodu s\u0142o\u0144ca. Niestety w czasie kiedy my tam przyje\u017cd\u017camy pada deszcz i niebo jest zachmurzone. Wszystkie moai patrz\u0105 w stron\u0119 wioski.<\/p>\n

Historia Tongariki \u0142\u0105czy w sobie mityczne opowie\u015bci, wojny mi\u0119dzy klanami i osady plemienne si\u0119gaj\u0105ce X wieku. Na rozleg\u0142ej esplanadzie rozci\u0105gaj\u0105cej si\u0119 przed ahu znajduj\u0105 si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci domk\u00f3w, zwanych hare paenga, starych palenisk, zwanych umu pae, oraz petroglify wyryte w skale wulkanicznej, kt\u00f3re odzwierciedlaj\u0105 znaczenie tego niezwyk\u0142ego miejsca.<\/p>\n

Niestety, podobnie jak w przypadku pozosta\u0142ych platform ceremonialnych na wyspie, moai zosta\u0142y str\u0105cone z ahu podczas gwa\u0142townych star\u0107 mi\u0119dzy klanami wyspiarskimi w okresie upadku kultury Rapanui. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce okres ten rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 po 1500 roku n.e., a jego szczyt przypad\u0142 na koniec XVII wieku.<\/p>\n

Rano Raraku<\/h3>\n

Rano Raraku jest kamienio\u0142omem, w kt\u00f3rym wyrze\u017abiono niemal wszystkie z 1000 pos\u0105g\u00f3w znalezionych na Wyspie Wielkanocnej. To w\u0142a\u015bnie tutaj moai by\u0142y rze\u017abione, a nast\u0119pnie przenoszone na platformy ceremonialne (ahu), rozmieszczone wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego wybrze\u017ca, ku czci przodk\u00f3w.<\/p>\n

W kamienio\u0142omie, kt\u00f3ry ma \u0142\u0105cznie ponad 800 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci, znajduje si\u0119 wiele pustych nisz, z kt\u00f3rych wydobyto pos\u0105gi przeniesione do ahu. Jednak w Rano Raraku wci\u0105\u017c znajduje si\u0119 wiele pos\u0105g\u00f3w. Pomi\u0119dzy gotowymi figurami, kt\u00f3re spoczywaj\u0105 u podn\u00f3\u017ca wulkanu, a tymi, kt\u00f3re wci\u0105\u017c znajduj\u0105 si\u0119 na jego zewn\u0119trznym i wewn\u0119trznym zboczu, naliczono \u0142\u0105cznie 397 moai. To obszar wyspy, gdzie skoncentrowana jest najwi\u0119ksza liczba pos\u0105g\u00f3w, stanowi\u0105ca prawie 40% ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Figury, kt\u00f3re wci\u0105\u017c znajduj\u0105 si\u0119 na g\u00f3rnych zboczach kamienio\u0142omu, znajduj\u0105 si\u0119 na wszystkich etapach rozwoju, co pozwoli\u0142o na wywnioskowanie metody zastosowanej przy ich budowie.<\/p>\n

Pierwszym krokiem by\u0142 wyb\u00f3r odpowiedniego sektora do wykonania pracy. Czasami rze\u017abiarze musieli wspina\u0107 si\u0119 na miejsca na szczycie lub o ekstremalnych nachyleniach. Tam ska\u0142a by\u0142a rze\u017abiona, a\u017c do uzyskania prostok\u0105tnego bloku. P\u00f3\u017aniej, aby u\u0142atwi\u0107 prac\u0119 z materia\u0142em, wok\u00f3\u0142 bloku wydr\u0105\u017cono w\u0105ski, p\u00f3\u0142metrowy korytarz, w kt\u00f3rym ustawiono rze\u017abiarzy. Za pomoc\u0105 bazaltowych narz\u0119dzi, zwanych toki, rozpocz\u0119to ci\u0119cie tufu, aby nada\u0107 moai odpowiedni kszta\u0142t. Wszystkie wizerunki by\u0142y rze\u017abione na plecach, niezale\u017cnie od tego, czy znajdowa\u0142y si\u0119 w pozycji poziomej, czy pionowej. Pierwszym krokiem by\u0142o rze\u017abienie twarzy, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem nosa, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 jako punkt odniesienia dla zachowania symetrii i proporcji rze\u017aby. Nast\u0119pnie pracowano nad szyj\u0105, torsem, ramionami i d\u0142o\u0144mi. Nast\u0119pnie rze\u017abiarze zaj\u0119li si\u0119 bokami pos\u0105gu, wk\u0142adaj\u0105c materia\u0142 pod niego, a\u017c powsta\u0142 w\u0105ski pas kamienia bieg\u0142 wzd\u0142u\u017c kolumny, niczym kil statku.<\/p>\n

Podczas gdy pos\u0105g by\u0142 podtrzymywany stertami kamieni niczym klinem, wiercono otwory w kilu, a\u017c do ca\u0142kowitego przyci\u0119cia i uwolnienia go z niszy. Niekt\u00f3re pos\u0105gi p\u0119ka\u0142y w tym czasie. Kolejnym trudnym zadaniem by\u0142o zsuni\u0119cie pos\u0105gu po stromym zboczu bez jego uszkodzenia. Wygl\u0105da na to, \u017ce do podtrzymywania moai u\u017cywano pni i lin z w\u0142\u00f3kien ro\u015blinnych, a w ziemi wykopywano kana\u0142y, aby utrzyma\u0107 r\u00f3wnowag\u0119 podczas zej\u015bcia. Mimo to dosz\u0142o do wielu wypadk\u00f3w, o czym \u015bwiadcz\u0105 szcz\u0105tki tors\u00f3w i po\u0142amanych g\u0142\u00f3w, kt\u00f3re usiane s\u0105 na zboczu wzg\u00f3rza.<\/p>\n

Ahu Angahanga<\/h3>\n

W Akahanga, zwanej r\u00f3wnie\u017c Aka Hanga, znajduj\u0105 si\u0119 pozosta\u0142o\u015bci dawnej wioski, po\u0142o\u017conej w pobli\u017cu ma\u0142ej zatoki (hanga), na po\u0142udniowym wybrze\u017cu wyspy. Przy wej\u015bciu do zagrody, po przej\u015bciu przez mur, znajduj\u0105 si\u0119 kamienne fundamenty kilku hare paenga, czyli domk\u00f3w-\u0142odzi, tak zwanych ze wzgl\u0119du na eliptyczny kszta\u0142t przypominaj\u0105cy statek, w kt\u00f3rym mieszkali dawni mieszka\u0144cy. Przed wej\u015bciem do ka\u017cdego domu znajduje si\u0119 niewielki placyk wy\u0142o\u017cony okr\u0105g\u0142ymi g\u0142azami morskimi (poro nui), kt\u00f3re tworz\u0105 niewielki kwadrat.<\/p>\n

Bardzo blisko dom\u00f3w znajduje si\u0119 kilka umu pae, czyli starych kamiennych piec\u00f3w, u\u017cywanych do przyrz\u0105dzania umu. Pae w j\u0119zyku rapanui oznacza pi\u0119\u0107 i odnosi si\u0119 do liczby kamieni, kt\u00f3rych zazwyczaj u\u017cywano do budowy pieca.<\/p>\n

Po prawej stronie, od strony morza, znajduje si\u0119 ma\u0142a jaskinia Ana Akahanga, kt\u00f3rej wej\u015bcie jest wzmocnione dodatkowym kamieniem. Jaskinia ta, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 szeroko\u015b\u0107 i niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107, jest jaskini\u0105 typu karava. S\u0142u\u017cy\u0142a ona jako tymczasowe schronienie, g\u0142\u00f3wnie rybakom, kt\u00f3rzy szukali tam schronienia przed deszczem lub chcieli sp\u0119dzi\u0107 noc.<\/p>\n

Ahu Akahanga stoi po lewej stronie, tu\u017c przed morzem, kilka metr\u00f3w od wzburzonych fal rozbijaj\u0105cych si\u0119 o ska\u0142y. Ta du\u017ca platforma o d\u0142ugo\u015bci 18 metr\u00f3w nie zosta\u0142a odrestaurowana, co pozwala wyrobi\u0107 sobie poj\u0119cie o stanie, w jakim znajdowa\u0142y si\u0119 wszystkie ahu w epoce dekadencji wyspy.<\/p>\n

Vaihu<\/h3>\n

Oko\u0142o 150 metr\u00f3w od wej\u015bcia na teren kompleksu znajduje si\u0119 staro\u017cytna osada, z\u0142o\u017cona z du\u017cej platformy ceremonialnej. To du\u017ce ahu, kt\u00f3rego tylny mur oporowy ma kszta\u0142t p\u00f3\u0142kola, mierzy 86 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i 12 metr\u00f3w szeroko\u015bci i podtrzymuje osiem pos\u0105g\u00f3w, kt\u00f3re obecnie le\u017c\u0105 twarz\u0105 do ziemi. Wok\u00f3\u0142 ahu znajduj\u0105 si\u0119 pukao, czyli nakrycia g\u0142owy z czerwonego kamienia wulkanicznego, kt\u00f3re wie\u0144czy\u0142y pos\u0105gi. W odrestaurowanej osadzie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 staro\u017cytne sposoby uprawy ro\u015blin.<\/p>\n

Vina Paku<\/h3>\n

W Vinapu pos\u0105gi przechodz\u0105 na drugi plan, poniewa\u017c to, co wyr\u00f3\u017cnia to miejsce, to doskona\u0142o\u015b\u0107 technik konstrukcyjnych i rze\u017abiarskich, kt\u00f3re rozwin\u0119\u0142y si\u0119 przy budowie ahu, czyli platform na Wyspie Wielkanocnej. Mo\u017cna tu podziwia\u0107 spos\u00f3b obr\u00f3bki kamienia, kt\u00f3ry nie wyst\u0119puje w \u017cadnej innej cz\u0119\u015bci Polinezji i kt\u00f3ry da\u0142 pocz\u0105tek wielu teoriom na temat pochodzenia ludno\u015bci wyspy, wi\u0105\u017c\u0105cym j\u0105 z kultur\u0105 Ink\u00f3w w Ameryce Po\u0142udniowej.<\/p>\n

W g\u0142\u00f3wnym ahu, zwanym r\u00f3wnie\u017c Vinapu I lub Tahira, po\u0142o\u017conym po lewej stronie drogi, znajduje si\u0119 sze\u015b\u0107 le\u017c\u0105cych twarz\u0105 w d\u00f3\u0142 pos\u0105g\u00f3w, a na ich szczycie trzy z pukao. Jego orientacja, podobnie jak w wielu innych platformach na wyspie, jest zwi\u0105zana z po\u0142o\u017ceniem gwiazd, a w tym przypadku jest skierowana na wsch\u00f3d od przesilenia zimowego.<\/p>\n

W tylnej cz\u0119\u015bci, zwr\u00f3conej w stron\u0119 morza, znajduje si\u0119 kolejny pogrzebany moai, z kt\u00f3rego wystaje jedynie g\u0142owa. Jego posta\u0107 jest mocno zniszczona przez erozj\u0119, a oczodo\u0142y nie zosta\u0142y wyrze\u017abione, co sugeruje, \u017ce nigdy nie dotar\u0142 na platform\u0119.<\/p>\n

Orongo<\/h3>\n

Wioska Orongo by\u0142a sezonowo zamieszkiwana przez wodz\u00f3w i g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w staro\u017cytnych plemion, kt\u00f3rzy mieli nadziej\u0119 zebra\u0107 pierwsze \u015bwi\u0119te jajo ptaka manutara wiosn\u0105.<\/p>\n

By\u0142o to \u015bwi\u0119to o pod\u0142o\u017cu religijnym, ku czci boga stw\u00f3rcy Make Make, kt\u00f3re osi\u0105gn\u0119\u0142o sw\u00f3j punkt kulminacyjny podczas zawod\u00f3w Tangata Manu. Uczestnicy tej ceremonii mieszkali w tym czasie w domach specjalnie zbudowanych w tym celu i charakteryzuj\u0105cych si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 architektur\u0105.<\/p>\n

Pierwsze kamienne domy w Orongo prawdopodobnie powsta\u0142y oko\u0142o 1400 roku n.e. na wychodni skalnej, kt\u00f3ra wznosi si\u0119 w miejscu, gdzie obecnie znajduje si\u0119 centrum wioski.<\/p>\n

Z biegiem czasu, a zw\u0142aszcza w okresie ceremonii Tangata Manu, na kraw\u0119dzi krateru wzniesiono 54 domy, tworz\u0105c trzy niezale\u017cne kompleksy zwr\u00f3cone w stron\u0119 morza.<\/p>\n

Zgodnie z tradycj\u0105, gdy kult przodk\u00f3w, kt\u00f3rych symbolizowa\u0142y moai, zosta\u0142 porzucony, a presti\u017c dawnego porz\u0105dku politycznego i religijnego narasta\u0142, powsta\u0142y wrogie grupy plemienne, pragn\u0105ce przej\u0105\u0107 w\u0142adz\u0119. Pod koniec XVII wieku ustalono, \u017ce najlepszym sposobem na zdobycie w\u0142adzy jest coroczny konkurs w Orongo, w kt\u00f3rym zwyci\u0119zca cieszy\u0142 si\u0119 szeregiem praw i przywilej\u00f3w nad rywalami przez ca\u0142y okres urz\u0119dowania. Wraz z nadej\u015bciem wiosny najpot\u0119\u017cniejsze grupy zorganizowa\u0142y si\u0119 do udzia\u0142u w konkursie. Spotyka\u0142y si\u0119 w wielkiej wiosce Mataveri, a nast\u0119pnie w odpowiednim momencie uda\u0142y si\u0119 do Orongo. Ka\u017cdy klan wybiera\u0142 swojego przedstawiciela, zwanego hopu manu.<\/p>\n

Uczestnicy musieli zej\u015b\u0107 z klifu Orongo i dop\u0142yn\u0105\u0107 do Motu Nui, korzystaj\u0105c z trzcinowych platform zwanych pora. Tam musieli czeka\u0107 na przybycie ptak\u00f3w morskich, a\u017c niekt\u00f3re z nich znios\u0105 pierwsze jajo Manutara. Zwyci\u0119zca og\u0142osi\u0142 wynik swojej dru\u017cynie, co natychmiast uczyni\u0142o jego szefa wybranym przez Make Make na tangata manu tego sezonu, kt\u00f3ry b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 do nast\u0119pnej wiosny.<\/p>\n

<\/h3>\n

Rano Kau, znany r\u00f3wnie\u017c jako Rano Kao, to najwi\u0119kszy wulkan i jedno z najpi\u0119kniejszych i najbardziej imponuj\u0105cych miejsc naturalnych, jakie mo\u017cna podziwia\u0107 na Wyspie Wielkanocnej. Wra\u017cenie ogromu i ciszy, przerywane jedynie szumem wiatru, odleg\u0142ym szumem fal i sporadycznym skrzekiem ptak\u00f3w morskich, sprawia, \u017ce Rano Kau jest jednym z ulubionych i niezapomnianych miejsc dla turyst\u00f3w. Podje\u017cd\u017camy do punktu widokowego na krater Rano Kau.<\/p>\n

Ana Kahena<\/h3>\n

Ana Kakenga to tunel wulkaniczny o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 50 metr\u00f3w, powsta\u0142y tysi\u0105ce lat temu, gdy wci\u0105\u017c p\u0142ynna lawa nadal p\u0142yn\u0119\u0142a pod ziemi\u0105. Jaskinia ta, s\u0142u\u017cy\u0142a jako Ana Kionga, czyli jaskinia schronienia podczas walk, kt\u00f3re toczy\u0142y si\u0119 wieki temu mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi klanami wyspy.3<\/p>\n

W jedynym dost\u0119pnym wej\u015bciu, zakamuflowanym w ziemi, mo\u017cna zobaczy\u0107 p\u0142yty (paenga), kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do \u200b\u200bzmniejszenia szeroko\u015bci naturalnego wej\u015bcia jaskini. W ten spos\u00f3b zbudowano do\u015b\u0107 w\u0105skie przej\u015bcie, kt\u00f3re umo\u017cliwia\u0142o lepsz\u0105 kontrol\u0119 obronn\u0105 przed potencjalnymi naje\u017ad\u017acami.<\/p>\n

Na ko\u0144cu jest du\u017ce pomieszczenie, w kt\u00f3rym droga dzieli si\u0119 na dwa rozbie\u017cne korytarze, ko\u0144cz\u0105ce si\u0119 dwoma otworami w skale klifu. Te dwa du\u017ce, naturalne okna, o wysoko\u015bci 30 metr\u00f3w, utworzone przez strumie\u0144 lawy sp\u0142ywaj\u0105cy w kierunku morza.<\/p>\n

Ana Te Pahu<\/h3>\n

Staro\u017cytni mieszka\u0144cy wykorzystywali t\u0119 jaskini\u0119 jako mieszkanie, wykorzystuj\u0105c jej szeroko\u015b\u0107 i \u0142atwy dost\u0119p. \u015awiadcz\u0105 o tym pozosta\u0142o\u015bci umu pae (starych kamiennych piec\u00f3w), w kt\u00f3rych gotowano jedzenie. Otwory w suficie, powsta\u0142e w wyniku zawalenia si\u0119 materia\u0142u, zapobiega\u0142y gromadzeniu si\u0119 dymu w \u015brodku.<\/p>\n

Jedna z g\u0142\u00f3wnych kom\u00f3r Ana Te Pahu s\u0142u\u017cy\u0142a jako zbiornik wody, poniewa\u017c cz\u0119ste opady, typowe dla klimatu subtropikalnego, przes\u0105czaj\u0105 si\u0119 przez ska\u0142y i gromadz\u0105 si\u0119 we wn\u0119trzu. Dzi\u0119ki temu mieszka\u0144cy mieli \u0142atwy dost\u0119p do wody i oszcz\u0119dzali sobie podr\u00f3\u017cy do bardziej odleg\u0142ych naturalnych teren\u00f3w podmok\u0142ych.<\/p>\n

Ten naturalny staw by\u0142 szczeg\u00f3lnie przydatny w czasach, gdy Ana Te Pahu s\u0142u\u017cy\u0142o jako schronienie. To tutaj staro\u017cytni Rapanui ukrywali si\u0119 podczas walk o w\u0142adz\u0119 mi\u0119dzy plemionami oraz podczas serii \u017ca\u0142osnych \u201enajazd\u00f3w\u201d w poszukiwaniu niewolnik\u00f3w, organizowanych w po\u0142owie XIX wieku.<\/p>\n

Ahu Akivi<\/h3>\n

Ahu Akivi znajduje si\u0119 na terytorium zwi\u0105zanym z pot\u0119\u017cnym klanem Miru, jednym z najpot\u0119\u017cniejszych plemion. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce moai zosta\u0142y umieszczone oko\u0142o 150 lat przed pierwszym kontaktem z europejskimi przybyszami, co sugeruje, \u017ce w tamtym czasie, uwa\u017canym za p\u00f3\u017any, panowa\u0142a jeszcze stabilno\u015b\u0107 polityczna i dobrobyt gospodarczy niezb\u0119dne do wzniesienia budowli tego kalibru.<\/p>\n

Moai z Ahu Akivi to jedyne pos\u0105gi, kt\u00f3re patrz\u0105 na morze na ca\u0142ej wyspie, poniewa\u017c pozosta\u0142e s\u0105 odwr\u00f3cone do oceanu plecami. I cho\u0107 patrz\u0105c na nie z perspektywy, jest to prawd\u0105, to prawd\u0105 jest, \u017ce s\u0105 zorientowane podobnie jak reszta platform, czyli ich twarze zwr\u00f3cone s\u0105 w stron\u0119 rozci\u0105gaj\u0105cej si\u0119 przed nimi esplanady, gdzie dawniej znajdowa\u0142a si\u0119 pobliska wioska. Dlatego wizerunki Akivi umieszczano, podobnie jak inne, aby czuwa\u0142y nad mieszka\u0144cami wioski i chroni\u0142y ich poprzez wp\u0142yw swojej many, czyli mistycznej mocy.<\/p>\n

Puna Pau<\/h3>\n

Puna Pau to niewielki wygas\u0142y wulkan, po\u0142o\u017cony oko\u0142o 7 kilometr\u00f3w na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Hanga Roa. W kraterze Puna Pau znajduje si\u0119 kamienio\u0142om czerwonej \u017cu\u017cli (scoria), kt\u00f3ra niegdy\u015b stanowi\u0142a wa\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142o surowca dla mieszka\u0144c\u00f3w wyspy. Czerwona \u017cu\u017cla (hani hani), jak nazywana jest w j\u0119zyku Rapanui, to rodzaj popio\u0142u wulkanicznego o du\u017cej porowato\u015bci i niewielkiej twardo\u015bci, kt\u00f3ry ma czerwonawy kolor ze wzgl\u0119du na obecno\u015b\u0107 tlenku \u017celaza w jego sk\u0142adzie.<\/p>\n

Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce jedna trzecia krateru Puna Pau zosta\u0142a wykorzystana do produkcji wszystkich pukao. Uwa\u017ca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w kamienio\u0142omie utworzono r\u00f3\u017cne grupy robocze, kt\u00f3re rywalizowa\u0142y o w\u0142asne obszary produkcyjne. Puna Pau wydaje si\u0119 by\u0107 uwa\u017cane za miejsce sekretne i \u015bwi\u0119te. Jego ukryte po\u0142o\u017cenie w stosunku do innych cz\u0119\u015bci wyspy, niemal bezg\u0142o\u015bna produkcja, kt\u00f3ra odbywa\u0142a si\u0119 wewn\u0105trz krateru, oraz szczeg\u00f3lnie ceniony czerwony kolor przyczynia\u0142y si\u0119 do jego odosobnienia i mistycyzmu.<\/p>\n

Te Pito Kura<\/h3>\n

Te Pito Kura to kompleks archeologiczny po\u0142o\u017cony naprzeciwko zatoki La P\u00e9rouse, oko\u0142o dw\u00f3ch kilometr\u00f3w na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od pla\u017cy Ovahe. W tym centrum ceremonialnym znajduje si\u0119 Ahu lub Paro, kt\u00f3rego jedyny moai o imieniu Paro pozosta\u0142 w tym samym miejscu, w kt\u00f3rym zosta\u0142 zburzony prawie dwa wieki temu. Moai Paro stanowi kamie\u0144 milowy z okresu, w kt\u00f3rym powsta\u0142y te pos\u0105gi, poniewa\u017c jest to najwi\u0119kszy pos\u0105g moai przetransportowany z kamienio\u0142omu wulkanu Rano Raraku i pomy\u015blnie wzniesiony na ahu, czyli platformie. Jego wymiary s\u0105 spektakularne: uszy mierz\u0105 2 metry, wysoko\u015b\u0107 si\u0119ga 10 metr\u00f3w, a jego waga szacuje si\u0119 na ponad 80 ton. Moai le\u017cy twarz\u0105 do do\u0142u, a jego cia\u0142o jest rozerwane na p\u00f3\u0142 w wyniku upadku. Przed jego g\u0142ow\u0105 znajduje si\u0119 gigantyczny pukao, mierz\u0105cy prawie 2 metry wysoko\u015bci i wa\u017c\u0105cy oko\u0142o 10 ton, uwa\u017cany r\u00f3wnie\u017c za jedno z najpojemniejszych nakry\u0107 g\u0142owy wyrze\u017abionych i przeniesionych z kamienio\u0142omu Puna Pau.<\/p>\n

Obok ahu, kilka metr\u00f3w dalej, znajduje si\u0119 du\u017cy, owalny kamie\u0144 o \u015brednicy 80 centymetr\u00f3w. Okre\u015blenie Te Pito Kura oznacza \u201ep\u0119pek \u015bwiat\u0142a\u201d, a niekt\u00f3rzy \u0142\u0105cz\u0105 nazw\u0119 tego miejsca ze szczeg\u00f3lnymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami tej ska\u0142y oraz z jedn\u0105 z nazw, pod kt\u00f3rymi jest znana na Wyspie Wielkanocnej \u2013 Te Pito O Te Henua, co oznacza \u201ep\u0119pek \u015bwiata\u201d.<\/p>\n

Ten niezwyk\u0142y kamie\u0144, dawniej znany jako Tita\u2019a hanga \u2018o te henua, wed\u0142ug legendy zosta\u0142 przywieziony \u0142odzi\u0105 z Hivy, ojczyzny, przez Hotu Matu\u2019\u0119, kr\u00f3la-za\u0142o\u017cyciela ludu Rapanui. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce ta ska\u0142a, niemal kulista i g\u0142adka, skupia magnetyczn\u0105 i nadprzyrodzon\u0105 energi\u0119 zwan\u0105 man\u0105.<\/p>\n

Pla\u017ca Anakena<\/h3>\n

Anakena, g\u0142\u00f3wna pla\u017ca na Wyspie Wielkanocnej, to typowy obraz rajskiej pla\u017cy, jaki mamy przed oczami. Jej bia\u0142y, drobny koralowy piasek, krystalicznie turkusowe morze, spokojne fale i palmy kokosowe (przywiezione z Tahiti kilkadziesi\u0105t lat temu) sprawiaj\u0105, \u017ce jest to idealne miejsce na wypoczynek i relaks.<\/p>\n

Anakena to nie tylko idylliczna pla\u017ca. To miejsce jest uwa\u017cane za kolebk\u0119 historii i kultury Wyspy Wielkanocnej. To w\u0142a\u015bnie tutaj pierwszy kr\u00f3l wyspy, Ariki Hotu Matu\u2019a, wyl\u0105dowa\u0142 ze swoimi lud\u017ami i za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsze zamieszkane miasto, kt\u00f3re da\u0142o pocz\u0105tek kulturze Rapa Nui.<\/p>\n

<\/a>Ahu Ature Huki<\/h4>\n

Po prawej stronie du\u017cego placu z widokiem na morze, u podn\u00f3\u017ca g\u00f3ry Maunga Hau Epa, znajduje si\u0119 Ahu Ature Huki. Znajduje si\u0119 tam pojedynczy pos\u0105g moai, kt\u00f3ry jako pierwszy wzniesiono na wyspie w czasach nowo\u017cytnych. Pomys\u0142 zrodzi\u0142 si\u0119 w g\u0142owie s\u0142ynnego norweskiego odkrywcy Thora Heyerdahla, kt\u00f3ry opisa\u0142 sw\u00f3j pobyt na wyspie w 1956 roku w ksi\u0105\u017cce \u201eAku Aku\u201d i zach\u0119ci\u0142 kilku mieszka\u0144c\u00f3w wyspy do wzniesienia pos\u0105gu, aby przetestowa\u0107 swoje teorie.<\/p>\n

<\/a>Ahu Nau Nau<\/h4>\n

Najbardziej imponuj\u0105c\u0105 platform\u0105, dominuj\u0105c\u0105 w centrum krajobrazu, jest Ahu Nau Nau. Siedem moai, ponownie wzniesionych po renowacji przeprowadzonej przez zesp\u00f3\u0142 Sergio Rapu w 1978 roku, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 finezj\u0105 rys\u00f3w twarzy i detali wyrytych na plecach. Jest to jedna z najlepiej zachowanych platform na wyspie, poniewa\u017c po wyci\u0119ciu pozosta\u0142y ukryte pod piaskiem, co chroni\u0142o je przed warunkami atmosferycznymi.<\/p>\n

Nurkowanie Rapa Nui<\/h2>\n

Wybieramy biuro nurkowe Rapa Nui Diving Center. Jedno nurkowanie kosztuje 50000CLP (ok 60$). W pakiecie dostajemy pe\u0142ny sprz\u0119t (pianka, p\u0142etwy, BCD, butla, maska, komputer \u2013 jak kto\u015b chce). Wyp\u0142ywamy \u0142\u00f3dk\u0105 na zatok\u0119 \u2013 tam s\u0105 3 miejsca nurkowe. My nurkujemy na Moai Paea (ok 25m). Jest tam zatopione sztuczne Moai \u2013 zatopione ok 15 lat temu i jest atrakcj\u0105 dla nurk\u00f3w (mo\u017cna go dotkn\u0105\u0107). Drugie miejsce to Place Manavai ok 19m \u2013 \u015bliczna rafa koralowa.<\/p>\n

Pomi\u0119dzy nurkowaniami wracamy do centrum, pijemy kaw\u0119 i jemy ciasteczka.<\/p>\n

Wyprawa ratunkowa na Isla Salas y Gomez<\/h2>\n

Pod koniec stycznia zagin\u0105\u0142 jeden z mieszka\u0144c\u00f3w wyspy w czasie nurkowania. Zostali\u015bmy poproszeni o pomoc w odnalezieniu cia\u0142a. Wed\u0142ug ich wylicze\u0144 mog\u0142o go zdryfowa\u0107 na wysp\u0119 Salas y Gomez.<\/p>\n

Wyruszamy 6 marca o 8 rano. Dzie\u0144 wcze\u015bniej przywo\u017c\u0105 nam jedzenie na ca\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c. Wed\u0142ug plan\u00f3w zajmie nam to ok 5-6 dni.<\/p>\n

Nasi znajomi, kt\u00f3rzy w\u0142a\u015bnie przylecieli, \u017ceby p\u0142yn\u0105\u0107 z nami dalej zostaj\u0105 na wyspie, a my zabieramy 4 ludzi z wyspy. P\u0142ynie z nami lekarz, dw\u00f3ch rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w Rapa Nui \u2013 rodzina zaginionego i w\u0142a\u015bciciel marketu spo\u017cywczego. Wszyscy lepiej lub gorzej m\u00f3wi\u0105 po angielsku, ale s\u0105 bardzo pogodni, graj\u0105 na gitarze i \u015blicznie \u015bpiewaj\u0105. No i znakomicie gotuj\u0105.<\/p>\n

Po 2 dniach \u017ceglugi dop\u0142ywamy na wysp\u0119. Od strony zatoki jest bardzo du\u017ce zafalowanie, wi\u0119c p\u0142yniemy od strony p\u00f3\u0142nocnej. Tam rzucamy kotwic\u0119 na 26m. Trzech ludzi p\u0142ynie wp\u0142aw na brzeg. Obchodz\u0105 ca\u0142\u0105 wysp\u0119, niestety nikogo ani niczego nie znajduj\u0105. Po 3 godzinach wracaj\u0105 na jacht, jemy obiad i ruszamy z powrotem. Po drodze \u0142owimy jeszcze tu\u0144czyka \u017c\u00f3\u0142top\u0142etwego \u2013 na kolacje jest carpachio i zostaje jeszcze sporo na obiad na nast\u0119pny dzie\u0144. Po kolejnych 2 dniach wracamy do Hanga Roa i kotwiczymy ko\u0142o poprzedniego miejsca.<\/p>\n